Hoe kun je zelf een vogelhuisje maken?
Last updated on mei 23rd, 2026 at 08:49 am
Hoe leuk is het om een vogelhuisje zelf te maken of te kopen? Maar hoe doe je dat, zelf maken? Bepaal de grootte van de opening van het huisje, dit is van belang voor welke vogels je graag in je tuin wilt hebben. Maak gebruik van een bouwtekening en hout dat weersbestendig is. Lak of beits het huisje, gebruik uiteraard producten die niet giftig zijn. Hang haakjes aan de vogelkast om deze te kunnen ophangen.
Met een vogelhuisje in je tuin kun je vervolgens (bijna) alles wat de vogeltjes doen, van dichtbij volgen. Eerst bekijk je hoe de vogeltjes zich nestelen in je huisje en later kun je de kleintjes zien uitvliegen. Bedenk wel dat sommige vogels, zoals de merel, liever een struik of heg gebruiken voor een nest. En wil je meer weten of zien van vogels, misschien is een vogelfotografie of excursie wat voor jou.
Maar laten we eerst eens kijken waar je op moet letten bij een vogelhuisje.
Waarom zou je een vogelhuisje ophangen?
De eerste reden is natuurlijk vanwege het hierboven genoemde leuke effect. Maar denk ook eens aan het behoud van allerlei vogels. Hun leefgebied wordt steeds kleiner, doordat er veel volgebouwd wordt. Ook zijn er steeds minder insecten, door het gebruik van bestrijdingsmiddelen, en dus is er minder voedsel voor de vogels.
In een vogelhuisje kunnen ze schuilen tegen regen en kou en ze kunnen hem gebruiken om een nest in te maken.
Veel vogels, vooral de koolmees, eten ook de eikenprocessierups. Door de vogels een handje te helpen slaan we in dit geval twee vliegen in één klap: de vogelpopulatie neemt toe en de eikenprocessierups wordt op een natuurlijke manier aangepakt. Heb je dus overlast van deze nare rups, plaats dan in de buurt één of meerdere vogelhuisjes dat geschikt is voor de koolmees…
Hoe kun je zelf een vogelhuisje maken?
Freds bouwtekeningen
Ga je zelf aan de slag, kijk dan eens bij Fred’s bouwtekeningen. Hij beschrijft meer dan tien verschillende vogelhuisjes, voor allerlei soorten vogels. Niet elk huisje is namelijk geschikt voor ieder gevleugeld beestje.
De grootte van de opening van het huisje is van belang voor welke vogelsoort er gebruik van gaat maken. Voor een koolmeesje is dat bijvoorbeeld 32mm, voor het pimpelmeesje 28 mm en voor een mus 34mm. Bedenk van tevoren dus welke vogeltjes je graag in je tuin wilt hebben en houd daar vervolgens rekening mee als je zelf je vogelhuisje gaat maken.
Freds bouwtekeningen heeft een gigantisch aanbod van bouwtekeningen (10.000+) en hierbij vind je dus ook de vogelhuisjes. Bij Fred staat per tekening het juiste stappenplan beschreven. Wil jij levenslange toegang hebben tot alle bouwtekeningen? Via de link hieronder kun je een bezoekje brengen aan de website van Freds bouwtekeningen en kun je alle informatie vinden over het maken van vogelhuisjes of heel veel andere zaken.
Wil je eerst meer weten over Freds bouwtekeningen? Mijn broer Erwin heeft dit product zelf aangeschaft en is er ontzettend blij mee! Hij heeft dan ook een eerlijke review geschreven over dit digitale product. Via de link “Freds bouwtekeningen review” kun je deze terugvinden en op je gemak doorlezen.
Bouwpakketten van Vivara
Vind je dat het teveel gedoe is om met de bouwtekeningen van Fred aan de slag te gaan? Er zijn ook bouwpakketten waarvan de onderdelen al op maat gemaakt zijn en de spijkerplaatsen al voorgeboord. Er zit een handleiding bij deze DIY vogelhuisjes of voederhuisje, welke gemakkelijk te begrijpen is. De kastjes zijn vrij eenvoudig in elkaar te zetten en je kunt ze daarna versieren met verf of stiften die uiteraard geschikt zijn voor wilde dieren. Een leuke doe-het-zelf activiteit om samen met de kinderen te doen. Op de website van Vivara kun je de verschillende “bouwpakketten” vinden.
Waar en wanneer hang je het huisje op
Hoe zorg je ervoor dat een vogelhuisje, wat je zelf aan het maken bent geweest of hebt gekocht, het beste hangt? Plaats het niet op een plek waar veel drukte is (dus bijvoorbeeld naast de keukendeur), maar zoek een rustig plekje in de tuin. Vogeltjes willen rust bij het maken van het nest en als de kleintjes er zijn.
De ideale hoogte is 1,5 tot 2 meter, zodat er geen katten of andere dieren bij kunnen. Houd er ook rekening mee dat, als je het vogelhuisje aan een schuur hangt, de katten er vanaf het dak niet bij kunnen. Dat was bij ons namelijk het geval en dus hebben we het huisje verhangen.
Zorg er ook voor dat het huisje uit de wind hangt en beschut is tegen de regen. Het vogelhuisje mag best in de zon hangen, maar let wel op dat de plaats van het huisje niet de hele dag in de felle zon is.
Het vogelhuisje kan je het hele jaar laten hangen. Bij kou kunnen de vogels dan schuilen in het huisje en in het voorjaar kunnen ze hun nest er in maken. Wil je dat niet, dan kun je deze in september weghalen en in februari weer ophangen.
Let op: Wil je meerdere vogelhuisjes ophangen, hang ze dan niet teveel bij elkaar. Veel vogels willen hun eigen grondgebied tijdens de broedperiode. Behalve de mus, dit is juist wel een groepsdier. Wil je graag mussen in de tuin? Kijk dan eens bij de leuke mussenflats die je kunt kopen of bij het vogelhuisje met 3 nestkasten van Fred.
Vogelhuisje maken, waar op letten
Gebruik goed materiaal en zorg ervoor dat het hout goed geschuurd wordt (zeker de opening). Je wilt natuurlijk niet dat de beestjes zich bezeren.
Zorg voor weerbestendig hout, zoals eiken of beuken. Je wilt natuurlijk lang genieten van jouw doe-het-zelf creaties…
Lak het huisje tot slot met een lak of beits die een waterbeschermende werking heeft en die natuurlijk niet giftig is.
Zorg voor goede haakjes aan de achterkant. Zo hangt het huisje stevig als er meerdere bewoners in komen en zo kan het huisje ook de harde wind doorstaan.
Moet je verder nog iets met het vogelhuisje doen?
Leg niets in het huisje: de vogeltjes willen het graag zelf inrichten naar eigen smaak (net als wij zelf natuurlijk haha).
Vogelhuisje schoonmaken
Erwin: op de vraag of je een vogelhuisje wel of niet moet schoonmaken, is geheel afhankelijk of je de vorige bewoners (of de eventueel nieuwe bewoners) wilt terug halen naar hun veilige thuishaven. Natuurlijk wil je dat! In dat geval zal je zeker enig schoonmaakwerk moeten verrichten.
Na het broedseizoen haal je de oude nestresten eruit. Even met warm water en een doek of borstel de boel schoonmaken. De nestresten zijn namelijk, zoals je op de onderstaande afbeelding kunt zien, een broedplaats voor parasieten en ongedierte en dat wil je natuurlijk niet. En na de schoonmaak komen de volgende bewoners weer in een fris huis. Dit vogelhuisje wordt jaarlijks gevonden door de pimpelmezen!
Ieder jaar sta ik er weer versteld van wat een kleine kunstenaartjes het zijn. De creaties zijn soms echt verbazingwekkend!
Pimpelmeeshuisje
Ik zal in deze blog het pimpelmeeshuisje wat toelichten. Een pimpelmeesje is een bosvogel, maar heeft zich aangepast om hier bij de mens in de buurt te leven. Zijn leefomgeving hoeft maar eenvoudig te zijn. Een pimpelmeesje broedt in een holte van een boom of in een vogelhuisje. Zoals eerder beschreven moet de opening van het huisje 28mm zijn.
Een pimpelmees is kleiner dan een koolmees. Hij is te herkennen aan zijn gele borst, blauwe pet, blauwachtige vleugels en staart en een zwarte streep rond de ogen.
Het broedseizoen van de pimpelmees is van eind maart tot ergens in juli. Als het vrouwtje een mannetje heeft gevonden gaan ze op zoek naar een broedplaats. Het is een leuk detail, dat als ze in een vogelhuisje komen, ze dit huisje eerst markeren met hun snavels (bij de opening). Dit doen ze om aan te geven dat het nest vanaf nu van hun is. Leuk toch? Ze gaan vervolgens op zoek naar bladeren, mos en takjes om een nest mee te maken.
Het vrouwtje legt dan in het nest iedere dag één eitje. Dit gaat zo door tot ongeveer tien eitjes en dan gaat ze broeden. Het mannetje voorziet haar van voedsel.
De eitjes komen na 2 weken uit. De ouders voeden de jongen. Ontlasting zit in een klein vliesje en dat wordt weggebracht, zodat roofdieren het nest niet kunnen vinden. Eierschalen eten ze op.
Ongeveer 16 dagen na het uitkomen van de eitjes gaat de vertrektocht uit het nest beginnen.
Wij hebben zelf een pimpelmeeskastje hangen en hadden een paar jaar geleden het geluk dat we thuis waren toen de jongen begonnen uit te vliegen.
Dat gaat eerst zeer aarzelend. Ze moeten natuurlijk leren vliegen en de kleine vogeltjes kunnen zelf nog geen eten zoeken. Hun ouders zullen ze hierbij de eerste dagen bijstaan. Ze roepen luid, zo blijven ze ook bij elkaar.
De jongen onthouden goed waar hun geboorte omgeving is en kunnen hier in de lente weer terugkeren.
Dus met een beetje geluk kan je het volgend jaar weer genieten van het uitvliegen van nieuwe vogeltjes. En ik kan je vertellen: Dat is superleuk!!!
De vogeltellingen
De vogelbescherming organiseert ieder jaar vogeltellingen. Zo hebben ze een momentopname van de aantallen vogels in de tuinen en kunnen ze bijhouden hoe het met de vogelstand in de tuinen is. Mijn nichtje Lisa heeft ook meegeteld en kwam tot de conclusie dat er behoorlijk wat vogels in haar tuin komen, maar dat dat best nog wat beter kan. Tijd voor een vogelhuisje (of twee…) dus ! Wil jij nog meer vogels in je tuin ontvangen, neem dan eens een kijkje in ons blog tuin inrichten voor vogels. Hierin kun je ook de voortgang van de vogeltellingen nalezen.
Video: tuinvogeltelling 2025
In het filmpje hierboven kun je alvast de vogeltelling van 2025 bekijken bij mijn broer in de tuin. Het is een drukte van jewelste, kan ik je wel vertellen!! Ga er maar eens rustig voor zitten. Trouwens, de vogeltelling van 2026 is gehouden van vrijdag 30 januari tm zondag 1 februari.
Vogelexcursie- en fotografie
Vogelfotografie workshop
Aan de pier van IJmuiden kun je de kunst van vogelfotografie ontdekken, onder begeleiding van een professionele fotograaf en vogelaar. Deze locatie biedt een unieke kans om vogels van dichtbij te fotograferen en bijzondere beelden vast te leggen, dankzij de mosselbanken, het strand en de kleuren van wier. Een inspirerende workshop van ongeveer vijf uur, vol met tips en technieken om indrukwekkende vogelbeelden te schieten.
De vogelexcursie
Wil jij op pad om onder andere diverse soorten vogels te bekijken, onder leiding van een vogelkenner kun je meegaan op een leuke en leerzame excursie in Natuurgebied de Oostvaardersplassen. Afhankelijk van het seizoen kun je tijdens een excursie tussen de dertig en negentig soorten vogels verwachten, zoals onder andere de ijsvogel, blauwborst en de zeearend. Tijdens de excursie ga je naar verscheidene uitkijkpunten en vogelschuilhutten, van waaruit je een mooi zicht hebt op de vogels en hun leefgebied. Hoe gaaf is dat! De excursie duurt ongeveer drie à vier uur.
Wil je meer weten over de vogelfotografie of excursie, via onderstaande foto’s kom je op de desbetreffende pagina’s.
Tot slot: Genoeg redenen om een vogelhuisje te plaatsen. Je weet nu hoe je een vogelhuisje kan maken en waar je op moet letten. Hoogste tijd om te starten, want het broedseizoen komt eraan ;-)! Zoals het spreekwoord zegt: in mei leggen alle vogels een ei! 😉